Ken je dat, dat je ergens in een willekeurige winkelstraat loopt, en opeens van alle kanten aangesproken wordt met "heeft u even een minuutje?" Zonder dat je antwoord afgewacht wordt volgt er dan meestal een verhaal over een goed doel, met als afsluiting de vraag: "nou, dat is toch een heel goed doel, heeft u daar een maandelijkse donatie voor over?" Meestal doe ik dan mijn best om ze zo netjes mogelijk af te poeieren. Niet omdat ik zo’n harteloos kreng ben die niets over heeft voor goede doelen, maar om de simpele reden dat je nou eenmaal niet overal iets aan kunt geven. Als ik iedereen die mij in de stad aansprak een maandelijkse euro zou beloven, zou ik geen cent meer overhouden voor mijn eigen boodschappen…
Nou werd ik een paar jaar geleden geconfronteerd met een nieuw fenomeen: Ik liep in Groningen, op cadeautjesjacht, en opeens werd ik weer aangesproken: "heeft u een minuutje?" In die tijd had ik nog geen standaardzinnetje voor dergelijke situaties paraat, dus ik ben braaf gaan luisteren naar wat deze mensen mij te vertellen hadden. Het bleek te gaan om de ECI, ook bekend als de boekenclub, die een zoveel-jarig jubileum te vieren hadden. Ter gelegenheid daarvan deelden ze pasjes uit waarmee ik met korting voor boeken/cd’s/dvd’s/alles wat nog meer in dit rijtje past kon shoppen. En ik (de bofkont) was geselecteerd om zo’n pasje te krijgen. Mijn klasgenoot redde mij uit deze situatie: zij was wel geinteresseerd in het pasje. Al had ze achteraf wel het idee dat ze ergens ingetrapt was. Maar zo kwam ik er mooi onderuit.
In eerste instantie dacht ik dat deze mensen maar een jaar in Groningen zouden rondlopen, en zo vaak kwam ik nou ook weer niet in de winkelstraat, dus ik heb me er verder niet al te veel aan gexebrgerd. Tot het moment dat ik ze steeds vaker tegenkwam. En niet alleen in Groningen, nee, ook andere winkelstraten in Nederland waren inmiddels besmet. En het bleef ook niet bij dat ene jubileumjaar…
Zo liep ik vorig jaar nog in Apeldoorn, waar ik ze ook weer tegen kwam. Daar was ik in het winkelcentrum terecht gekomen na een paar drukke stagedagen. En op die zeldzame vrije dag moet je natuurlijk genieten. Intussen was bij mij dat punt bereikt dat ik me zo ongeveer half dood ergerde aan deze mensen, dus toen ik weer door ze aangesproken werd met het bekende "heeft u een minuutje?" ben ik dan ook meteen tegen ze uitgevallen met een rijtje redenen waarom ik GEEN lid zou worden van de boekenclub. Dat vonden ze niet zo leuk, maar ik wel. Dat voelde echt even goed.
En op de een of andere manier leek ik de weken daarna iets uit te stralen van "ik wil geen lid worden van de boekenclub". Of misschien kon ik ze gewoon heel goed ontwijken, maar in ieder geval werd ik een tijdje niet meer aangesproken.
Tot een paar weken geleden: het jubileum van de boekenclub was inmiddels 3 jaar geleden, en toch deelden ze nog altijd deze pasjes uit, en nog steeds ter gelegenheid van datzelfde jubileum… En om het nog even erger te maken: laatst stonden ze me zelfs in een dorp (!) op te wachten, terwijl ze daar niet eens een winkelpand hadden zitten. Intussen heb ik mijn standaardzinnetje voor deze situatie wel paraat: als de inmiddels bekende vraag weer door de winkelstraat schalt, antwoord ik steevast: "niet als je van de boekenclub bent" En op de logische vraag "waarom dan niet" die hier meestal op volgt, stuur ik ze vriendelijk lachend door naar hun Apeldoornse collega’s.
En als het toch om een goed doel gaat, ach, een minuutje luisteren kan nooit kwaad. En die mensen begrijpen tenminste dat ik als arme student niet overal op in kan gaan.

Deze blog is oorspronkelijk geschreven op 31 maart 2007.